[kaftan]

Aro- dzięki.

Żeby inni nie musieli szukać:

Lata 70.

• 18 III 1970 - książę Norodom Sihanouk został pozbawiony władzy w Kambodży przez Lon Nola i uciekł do Chin.
• 1 V 1970 - USA rozpoczęły bombardowanie zaplecza oddziałów Vietcongu w Kambodży.
• 16-27 VIII 1970 - doszło do wojny domowej w Chile.
• 4 IX 1970 - w wyborach prezydenckich zwycięstwo odniósł komunista Salvadore Allende.
• 15 VIII 1971 - USA oficjalnie wypowiedziały porozumienie, na mocy którego w każdej chwili wymieniały dolary na złoto. Wraz z tą decyzją upadł światowy system walutowy z Bretton Woods.
• 22 V 1972 - Cejlon otrzymał nową konstytucję a nazwę państwa zmieniono na Sri Lanka.
• 18 VII 1972 - Egipt poinformował o wydaleniu radzieckich doradców wojskowych.
• 5 IX 1972 - arabscy terroryści dokonali w czasie XX letnich Igrzysk Olimpijskich w Monachium zamachu na olimpijska drużynę Izraela.
• 27 I 1973 - podpisany w Paryżu układ o zawieszeniu broni miedzy USA a Północnym i Południowym Wietnamem oraz Vietcongiem przewidywał wycofanie całego wojskowego personelu USA z Wietnamu.
• 11 II 1973 - ostatnie jednostki wojskowe USA opuściły Wietnam.
• 17 V 1973 - początek działalności komisji senatu USA do zbadania afery Watergate.
• 22 VI 1973 - USA i ZSRR podpisały porozumienie w sprawie unikania wojskowej konfrontacji i zapobiegania wojnie atomowej drogą stałych konsultacji.
• 11 IX 1973 - w Chile doszło do zamachu stanu dokonanego przez Augusto Pinocheta. Obalono komunistyczny rząd a prezydent Salvatore Allende zginął w walce z zamachowcami.
• 6 – 25 X 1973 - wojska egipskie i syryjskie napadły na Izrael, ostatecznie jednak poniosły klęskę.
• 28 X 1973 - siedem arabskich krajów naftowych postanowiło wstrzymać dostawy ropy do USA i Holandii z powodu ich proizraelskiej postawy.
• 13 XI 1973 - ogłoszono stan wyjątkowy w związku z kryzysem ekonomicznym.
• 3 VII 1974 – Richard Nixon i Leonid Breżniew podpisali „układ o ograniczeniu podziemnych doświadczeń z bronią jądrową” i „Protokół w sprawie ograniczenia systemów obrony przeciwrakietowej”.
• 9 VIII 1974 – Gerald Ford objął stanowisko prezydenta USA po podaniu się do dymisji Nixona w następstwie afery Watergate.
• 12 IX 1974 - zamach w Etiopii. Po zamieszkach władzę objęło wojsko. Negus Hajle Sellasje I został zdetronizowany.
• 23-24 XI 1974 - Breżniew i Ford podpisali we Władywostoku oświadczenie o ograniczeniu zbrojeń strategicznych.
• IV 1975 - w Libanie wybuchają zamieszki między chrześcijańska partią Falanga a muzułmanami głównie Palestyńczykami, do walk włącza się również wojsko syryjskie.
• 17 IV 1975 - w Kambodży władzę zdobywa ugrupowanie „Czerwonych Khmerów”. W ciągu kilku lat sprawowania władzy przeprowadziło ono akcje ludobójstwa na szeroka skalę – około 3 milionów ludzi traci życie w wyniku ich działalności.
• 30 IV 1975 - Południowy Wietnam ogłosił bezwarunkowa kapitulacje wojska Wietnamu PN wkroczyły do Sajgonu ucieczka tysięcy Wietnamczyków z Wietnamu Południowego.
• 17 VII 1975 - w trakcie pierwszego radziecko – amerykańskiego eksperymentu w kosmosie nastąpiło połączenie pojazdów kosmicznych Apollo 18 i Sojuz 19.
• 11 XI 1975 - Portugalia przyznała wolność Angoli.
• 3 XII 1975 - po ustąpieniu króla Savang Vatthana proklamowana została Demokratyczna Republika Ludu Laotańskiego.
• 24 III 1976 - w bezkrwawym przewrocie została obalona Izabelita Peron prezydent Argentyny. Władzę przejęła junta wojskowa.
• 2 VII 1976 - powstaje Socjalistyczna Republika Wietnamu.
• IX 1976 - Egipt wypowiedział zawarty w 1971 roku układ z ZSRR o przyjaźni i współpracy. Zapowiedź usunięcia z Egiptu wszystkich doradców i ekspertów radzieckich w dziedzinie gospodarki i wojska.
• 9 IX 1976 - zmarł chiński przywódca Mao Tse Tung. Miesiąc później aresztowano czterech głównych przywódców rewolucji kulturalnej w Chinach tzw. „bandę czworga”. Przypisywano im odpowiedzialność za masowe zbrodnie. Wśród aresztowanych była Cziang Czing wdowa po Mao.
• 20 I 1977 – Jimmy Carter zostaje 39 prezydentem USA.
• III 1977 - klęska wyborcza Indory Ghandi.
• 17 V 1977 - Menahem Begin zostaje szefem rządu Izraela.
• 27 IV 1978 - po przewrocie dokonanym przez armię proklamowano Demokratyczną Republikę Afganistanu, która zawarła układ o pomocy z ZSRR.
• 6 VIII 1978 - zmarł papież Paweł VI. Nowym papieżem został kardynał Albino Luciani – Jan Paweł I.
• 6 – 17 IX 1978 - podpisanie porozumienia i nawiązanie izraelsko – egipskich stosunków w Camp David.
• 16 X 1978 - papieżem zostaje Karol Wojtyła – Jan Paweł II.
• 25 XII 1978 - po licznych incydentach granicznych oddziały wietnamskie wkroczyły do Kambodży.
• 8 I 1979 - oddziały wietnamskie zdobyły stolicę Kambodży Phnom Penh obaliły rządy Czerwonych Khmerów.
• 16 I 1979 - Szachinszach Reza Pahlawi opuścił Iran i udał się do Egiptu a 22 stycznia do Maroka.
• 1 II 1979 - po 15 latach wygnania do Iranu powrócił Ajatollah Chomeini po powrocie ogłosił utworzenie islamskiej rady rewolucyjnej.
• 26 III 1979 - Izrael i Egipt podpisały w Waszyngtonie układ pokojowy.
• 17 VII 1979 - Front Wyzwolenia Narodowego „Sandino” zwyciężył po krwawej wojnie domowej w Nikaragui i zmusił dyktatora Anastasio Somozę do emigracji.
• 4 XI 1979 - irańscy studenci zajęli amerykańską ambasadę w Teheranie i uwięzili jej pracowników jako zakładników.
• 28 XII 1979 - ZSRR wprowadził swoje wojska do Afganistanu, które obaliły rząd i ustanowiły podporządkowane sobie władze z Babrakiem Karmalem na czele. Doprowadziło to długotrwałej wojny domowej wyniszczającej kraj i jego ludność.
• 1979 - Chiny postanowiły nie przedłużać z ZSRR układu o przyjaźni i wzajemnej pomocy.

Lata 80.

• 14 I 1980 - Partia Kongresowa Indiry Gandhi większość w wyborach w Indiach (3 – 6 stycznia) Indira Gandhi ponownie premierem Indii.
• 21 IX 1980 - irackie wojska przekroczyły granicę i wkroczyły na terytorium Iranu, rozpoczęła się iracko-irańska wojna w Zatoce Perskiej.
• 20 I 1981 - zakładnicy uwięzieni w trakcie okupacji ambasady amerykańskiej w Teheranie od 1979 roku zostali uwolnieni.
• 20 I 1981 - Ronald Reagan został zaprzysiężony jako 40 prezydent USA.
• 6 X 1981 - podczas defilady wojskowej w Kairze dokonano zamachu na życie prezydenta Egiptu Anwara Sadata, nowym prezydentem został Hosni Mubarak.
• 29 XII 1981 - prezydent USA Ronald Reagan ogłosił, że Stany Zjednoczone przystępują do ograniczenia współpracy gospodarczej i naukowej i technicznej z ZSRR jako odpowiedzialnym za stan wojenny w Polsce.
• 2 IV 1982 - zajęcie wysp falklandzkich (Malwiny) przez oddziały argentyńskie, spowodowało to desant sił brytyjskich morskich na Falklandach. Garnizon argentyński stawił opór od 21 maja do 14 czerwca.
• 6 VI 1982 - w 15 lat po zajęciu przez Izrael półwyspu Synaj, przekazał ten obszar władzom egipskim
• 15 IX 1982 - w Teheranie stracono ministra Sadegh Ghotbzadeh, za zdradę ideałów rewolucyjnych.
• 24 VI 1983 - rząd syryjski wydalił z terytorium swojego kraju przywódcę OWP Jasira Arafata.
• 10 X 1983 - Icchak Szamir został nowym premierem Izraela , zastępując Menachema Begina.
• 25 X 1983 - Amerykańskie wojska oraz żołnierze z sześciu państw karaibskich zajęli wyspę karaibska Grenadę. Jako uzasadnienie podano chęć przywrócenia porządku oraz ochronę amerykańskich obywateli.
• 18 XII 1983 - w wyborach parlamentarnych w Japonii rządząca partia LDP straciła absolutna większość. Premierem został Yasuhiro Nakasone LDP.
• 20 XII 1983 - po raz drugi został wydalony Jasir Arafat, tym razem z Libanu.
• 7 II 1984 - podczas lotu promu kosmicznego „Challanger” astronauta amerykański Bruce McCandless jako pierwszy człowiek przebywał w kosmosie bez liny zabezpieczającej.
• 22 II 1984 - po zaostrzeniu działań wojennych pomiędzy Iranem i Irakiem, USA i Wielka Brytania wysłały okręty w rejon Zatoki Perskiej.
• 5 VI 1984 - jednostki armii indyjskiej szturmowały Złotą Świątynię w Amritsarze.
• 11 VI 1984 - w USA udało się po raz pierwszy zniszczyć doświadczalną rakietę ofensywną w locie poza atmosferą ziemską z pomocą innej rakiety.
• 31 X 1984 - premier Indii Indira Gandhi zginęła w zamachu w New Delhi zastrzelona przez dwóch Sikhów z jej ochrony osobistej.
• 6 XI 1984 - wybory prezydenckie w USA wygrywa Ronald Reagan.
• 31 XII 1984 - USA występują z UNESCO.
• 5 III 1985 - eskalacja wojny Irak – Iran bombardowania artyleryjskie miast irańskich.
• 1 – 15 III 1985 - w Brazylii i Urugwaju po wieloletnim panowaniu wojskowych powracają rządy cywilne.
• 10 VI 1985 - Izrael wycofał ostatnie oddziały bojowe z południa Libanu.
• 16 IX 1985 - w USA powiodła się próba zniszczenia satelity lecącego z prędkością 28 tys. km/h – wpisane w system obrony strategicznej SDI.
• 19 IX 1985 - Meksyk nawiedziło silne trzęsienie Ziemi, tysiące zabitych.
• 7 I 1986 - prezydent USA Ronald Reagan ogłosił totalny bojkot Libii pod każdym względem
• 28 I 1986 - amerykański prom kosmiczny „Challenger” eksplodował 73 sekundy po starcie. Cała załoga zginęła.
• 7 II 1986 - Prezydent Haiti Jean Claude Duvalier uciekł do Francji. Władzę w kraju przejęli wojskowi.
• 25 II 1986 - prezydent Filipin Ferdinando Marcos ustąpił po 21 latach dyktatury i wyjechał na Hawaje. Nowym prezydentem została Corazon Aquino.
• 25 III 1986 - Światowy Kongres Żydów obwinił prezydenta Austrii Kurta Weldheima o to, że w czasie II wojny światowej brał udział w zbrodniach wojennych na Bałkanach.
• 15 IV 1986 -amerykańskie lotnictwo zbombardowało libijskie miasta Trypolis i Bengazi.
• 27 I 1987 - prezydent Filipin Corazon Aquino ogłosiła stłumienie siłą puczu wojskowego.
• 20 X 1987 - USA ogłosiły embargo handlowe wobec Iranu.
• 8 XII 1987 - Reagan i Gorbaczow podpisali w Waszyngtonie układ o całkowitej likwidacji wszystkich rakiet średniego zasięgu.
• 16 XII 1987 - w Korei Południowej w pierwszych wolnych wyborach po 16 latach dyktatury prezydentem zostal Ro Te Wu.
• 13 II 1988 - w Stepanakercie doszło do wielotysięcznej manifestacji domagającej się zjednoczenia Karabachu z Armenią.
• 20 II 1988 - parlament Karabachu domaga się przyłączenia tego terytorium do Armenii.
• 22 II 1988 - Azerowie napadli na Ormiańskie osiedle Askeran w Karabachu. Doszło do aktów przemocy miedzy Azerami i Ormianami.
• VII 1988 - Kreml odrzucił prośbę parlamentu Armenii o przyłączenie Karabachu.
• 20 VIII 1988 - zawieszenie broni między Iranem i Irakiem – wojna trwała od 1980 roku.
• 8 XI 1988 - kandydat partii republikańskiej George Bush został prezydentem USA.
• 15 XI 1988 - przywódca Organizacji Wyzwolenia Palestyny proklamował utworzenie niezależnego państwa w Palestynie.
• 15 II 1989 - ostatni żołnierz radziecki opuścił Afganistan.
• 9 IV 1989 - oddziały wojskowe rozpoczęły brutalna akcję przeciwko manifestacji Gruzinów w Tbilisi. Liczni ranni i zabici.
• 4 VI 1989 - imam Sayid Ruhullah Musawi Khomeini zmarł w Teheranie.
• 4 VI 1989 - wojskowe oddziały brutalnie stłumiły demonstracje studentów w Pekinie na placu Tiananmen. Liczne ofiary – masowy protest światowej opinii publicznej.