Litwini powstali ze związku kilku pomniejszych grup plemiennych, wśród których najważniejszą rolę odgrywali Auksztoci i Żmudzini. Auksztoci bardzo ogólnie mówiąc pochodzący z poludniowych i południowo-zachodnich części obecnej Litwy i północnej Bialorusi z czasem rusyfikowali się a głównie polonizowali .Auksztotami byli Giedyminowicze i oczywiście Władysław Jagiełło. Żmudzini zajmowali lasiste i nadmorskie północne i wschodnie tereny (też ogólnie mówiąc) i bardzo długo posiadali swoją odrebość kulturową i językowa, byli długo poganami. Z czasem obie grupy połączyły się w jedno Wielkie Księstwo Litewskie.Gdzieś w okolicach końca XiX w. wydzielily sie dwie grupy które zaczęły przypisywać sobie prawa do sukcesji po WKL - jedni i drudzy jednak nazwali siebie Litwinami- jedni uważali Jagiełłę za wielkiego władcę (Piłsudski,Żeligowski), a drudzy uważali Jagiełłę za zdrajce.Pierwszymi byli w większości auksztoci zamieszkali tereny Wileńszczyzny od wieków, drugimi w większości Żmudzini (mieszkający bardziej na połnocy) - bywaly oczywiście wyjątki w obie strony. Dzisiejsci Polscy Litwini nazywają siebie po prostu Litwinami , Polaków z terenów obecnej Polski - Koroniarzami a żmudzinów czy inaczej Litwinów napływowych do Wilna czy Sołecznik - Lietuvisami . Oczywiście żaden żmudzin nie powie tak o sobie bo automatycznie traciliby moralne prawo do zamieszkiwania terenow Wileńsczyzny więc utrzymuja że co prawda długo na tych terenach są Polacy ale to głównie przez zdradę Jagielły bo Wilno powstało zanim doszło do Unii w Krewie i to Giedyminowicze są sukcesorami prawnymi tych terenów- nie przeszkadza im np. że praktycznie żaden ród obecnych władz Litwy i najbardziej znanych polityków nie pochodzi z tych terenów ani Grybaustaite(dopiero po wojnie osiedli w Wilnie),Brazauskasa czy Landsbergisa
Może zacytuje ciekawy opis
Cytat:
Kim są dzisiejsi Litwini?
Przede wszystkim nie są Litwinami. Są Żmudzinami. Tak jak prawem kaduka zawłaszczyli polską Wileńszczyznę i arcypolskie etnicznie i kulturowo - Wilno, tak też ukradli cudzą nazwę. Litwinów już na tym świecie nie ma: nie istnieją tak samo, jak nie istnieją Prusowie. Ci dawni Litwini, to było plemię bałtyjskie żyjące w górnym biegu Niemna, nad Berezyną i Szczarą, ktore z biegiem pokoleń zostało całkowicie skolonizowane i wchłonięte przez chrześcijańską słowiańszczyznę. Proces ten, trwający na tych terenach od XII i XIII wieku, stał się nieodwracalny: czynnikiem kulturotwórczym było tam chrześcijańskie ruskie słowiaństwo, a nie zacofane pogaństwo izolowanej Żmudzi. Po enklawie litewskiej nad górnym Niemnem pozostała jedynie nazwa, przejęta potem przez słowiańskie, podkreślmy to: słowiańskie Wielkie Xięstwo Litewskie, a następnie - już na prawach uzurpacji - przez Żmudzinów. Dokonał się tutaj proces analogiczny do losu bałtyckich Prusów, po których również pozostała tylko nazwa, przejęta przez zupełnie inną - niemiecką - grupę etniczną.
Żmudzini nazwali się Litwinami nie bez chytrego planu: skoro będziemy uchodzili za Litwinów, tedy będziemy mogli pretendować do większych terenów niż miała Żmudź, a więc także do tego, co nigdy żmudzkie nie było, jak np. Ziemia Wileńska z Wilnem. Ukradziona nazwa ułatwiała ograbianie sąsiadów: z samozwańczej sukcesji nazwy wywodzono "prawa" do sukcesji terytorialnych. Zapewne, skradzionej nazwy trudno dziś nie używać, gdyż weszła do geograficznego i dyplomatycznego słownictwa na całym świecie, zawsze jednak - zwłaszcza przy zawieraniu czy renegocjacji traktatów - pamiętać należy o tym nazewniczym matactwie, ponieważ dzisiejsze apetyty terytorialne przedwojennej Liitwy kowieńskiej są przez nią najpoważniej "motywowane" przez rzekome implikacje płynące z tego oszukaństwa terminologicznego.
Żródło: Jerzy Narbut: Awantury polemiczne. Katowice 2000.
|